Salep nedir?Nasıl yapılır?

Kış ayları benim için Salep keyfinin doyasıya yaşanması demek. Hem şifalayıcı özellikleriyle hem de kolay hazırlanışı ile salep ,güzel bir kış desteği bence.  Doğru kullanımı ‘Salep’ olduğu halde hala sahlep olarak söylememize meyil verdirten bu salep bitkisine gelin , salep nedir? ve salep nasıl yapılır başlıkları ile biraz daha yakından bakalım.

Salep nedir?

Salep (Türkçe: salep; Farsça: ثعلب, saalab; Arapça: سحلب, saḥlab; Arnavutça: salep; Azerice: səhləb; İbranice: סַחְלֶבּּ, saḥleb; Yunanca: σαλέπι, salepi; Sırp, Makedon ve Boşnak dillerinde; салеп, salep. (1)

Salep, Orchidaceae (orkideler) ailesinin birçok türünün toprak altı yumrularından elde edilen içecek.  (2)

Yumruları patates renginde ve görünümündedir. Salep çiçeği pembe – mor renkli salkım veya başak şeklinde 70 cm kadar boylu otsu bir bitkidir. (3)

Türkiye; bitki çeşitleri bakımından oldukça zengin bir ülke ve binlerce endemik bitkiye sahip. Ve bu endemik bitkilerden birisi de Orkide. Bildiğimiz Salep bitkisi de yukarıdaki alıntıda da Latince isim kökeni ile yer verildiği gibi Orkideler ailesinden.  Araştırdığımda ulaşabildiğim kadarıyla salep türlerinin dahil olduğu familyada Anadolu’da 90’a yakın salep türü var. Bu sayıyı 400’e çıkaranlar da var tabi lakin netleşmek isterseniz siz de kendi araştırmanızı  kendiniz yapabilirsiniz.

Salep neyden elde edilmekte?

Salep; salep orkidesi olarak Türkiye’de yetiştirilen türün yumrularından  salep elde edilmekte. Ve bu yumrular genellikle Mayıs ayınca çiçek açan Salep orkidelerinden toplanmakta. Bitkinin kökleri kazınarak yumrulara zarar vermeden toplanan oğul yumrular ,kahverengi olarak anaç yumru kökleriyle birlikte, ertesi yıl hasat edilmek üzere tekrar toprağa gömülüyormuş. Ne harika bir sürdürülebilirlik değil mi? 🙂

Salep Nasıl yapılır?

Salep nasıl yapılır? kısmında size bahsetmek istediğim en önemli detaylardan birisi salep seçimi. Çünkü piyasada salep diye satılan ürünlerin çoğunda süt tozu, koruyucu v.b bir çok katkı maddesi var maalesef. Yani salep neyden yapılır konusunda gerçek bir salep deneyimi için lütfen güvendiğiniz bir aktardan deneme gramajları ile saf salep alınız ve salebinizi evde kendiniz yaparak ilk deneyimi yaşayınız. (Ben genellikle 50 g civarında salep alıyorum ve bittikçe tedarik ediyorum.)

Bugün salep bizde içilir diye reklam yapan birçok pastane zinciri bile maalesef içinde süt tozu ve şeker yoğunluğu olan bir içecek sunmakta ki bu gerçek salep dışına çıkaran bir deneyim bence. Lakin salep tarifi paylaşması benden malzeme seçimleri ise sizin 🙂

Salep tarifi

  • 1 Çay kaşığı kadar gerçek salep
  • Yarım su bardağı kadar ılık su
  • Yarım lt tam yağlı inek veya keçi sütü
  • Arzu ettiğiniz kadar şeker.

Tüm malzemeleri karıştırıp kısık ateşte kıvamlaşana kadar pişirip, ağzınızı yakmayacak kıvamdayken içmenizi öneriyorum.(Ben genellikle şeker atarak pişirmek yerine, içmeden önce içine kuru üzün fındık gibi malzemeler atıyorum.) Şeker yerine doğal şeker içeren stevia bitkisi denemesi yapmayı düşünüyorum salep içinde. Deneyimlerimi de paylaşıyor olacağım 😉

Peki 1 bardak salep kaç kaloridir?

Araştırdığım kadarıyla 1 su bardağı (200 ml) salep ortalama olarak 190 kalori(kcal). Şeker miktarını doğal seçimlerden kullanarak bu değeri düşürebileceğinizi düşünüyorum.Üzerine eklenecek her bir çay kaşığı tarçın 5 kalori

İPUCU: Salep pişirirken topaklanma oluşumunu engellemek için ilk olarak salep ve şekeri bir kapa alıp ardından sütü ekleyebilirsiniz. Devamında malzemeleri iyice birbirine karıştırıp pişirmeye başlamanız içeceğin topaklanmasını engellemeye yardımcı olacaktır. 😉

Yakın zamanda duyduğum  bir konudan bahsederek yazımı noktalamak istiyorum. Orkideler dondurma üretiminde kullanımları sebebiyle ülkemizde kaçak toplayıcılığın artışıyla nesli tükenme tehlikesi altındaymış. Kaçak toplayanlara ciddi para cezaları var olsa da bu konuda nasıl bir  farkındalık sağlatabiliriz ve türün devamlılığı için bir şeyler yapabiliriz lütfen düşünelim ve haberleşiyor olalım.

Doğa anaya bana açtığı bu bilgi için teşekkür eder, hepinize iyi sağlıklı ve huzurlu bir kış dilerim

Kaynaklar

(1,2): Wikipedia

(3) : Sarantalı Köylüm

Fotoğraflar:

(1):Ağaçlar.net

(2) Sarantalı Köylüm Gazetesi

(3)Eda ATAY

Not: Bu blogdaki yazılar herhangi bir tıbbi tedavinin yerine geçmez. Sadece bilgilendirme amaçlıdır.

This entry was posted in Yaşam.

Bir cevap yazın